Hasteko gida · 5/6 kapitulua

Zein perretxiko bildu eta zein utzi basoan

Gida honetako galderarik garrantzitsuena ez da perretxikoak non aurkitu, baizik eta zein eraman. Hasten zarenean, erantzuna erraza da: oso gutxi, eta inolako zalantzarik gabe ezagutzen dituzunak bakarrik.

Hasi bi edo hiru espezierekin

Inork ez ditu perretxiko guztiak batera ikasten. Aukeratu zure inguruan ateratzen diren bi edo hiru espezie eta ikasi ondo: haien basoa, haien garaia, gazte eta zahar duten itxura. Ez gehitu beste bat aurrekoa benetan ezagutu arte. Horrela hasten da, eta horrela jarraitzen dute hamarkadak daramatzatenek mendira irteten.

Ikasteko modurik onena mendian da, dakien norbaitekin. Elkarte mikologikoek irteerak antolatzen dituzte eta, udazkenean, erakusketak eta saio irekiak, bildutakoa eraman eta aditu batek begira dezan. Landa-gida on batek laguntzen du, baina ez ditu esperientziadun begiak ordezkatzen.

Ez fidatu aplikazio batez

Argazki batetik perretxikoak ezagutzen dituzten aplikazioak baliagarriak dira kuxkuxeatzeko eta izenak ikasteko. Baina huts egiten dute, eta batzuetan segurtasun handiz. Argazki batek ez du erakusten usaina, ehundura edo lurperatutako oinarria, eta askotan hortxe dago aldea. Ez jan inoiz perretxiko bat mugikorrak esan dizulako, ezta norbaitek internetez berretsi dizun argazki batengatik ere.

Mendian geratzen direnak

• Erabateko segurtasunez ezagutzen ez dituzunak. Zer diren jakin nahi baduzu, eraman bat aparte, osorik, galdetzeko.
• Botoiak eta arrautzak. Perretxiko oso gazteak, oraindik itxita daudenak, ezin dira segurtasunez identifikatu: fase horretan perretxiko jangarriak eta hilgarriak nahasten dira.
• Pasatuak. Bigunak, blaituak, harrak dituztenak edo usain txarra dutenak. Perretxiko on batek ere, egoera txarrean badago, intoxikatu egiten du.
• Leku kutsatuetakoak. Errepide-bazterrak, lantegien edo zabortegien inguruak, produktu kimikoekin tratatutako soroak. Perretxikoek lurrean dagoena metatzen dute.
• Babestuak. Legeak debekatzen du babestutako espezieak biltzea; informatu zure inguruan zein dauden.
• Soberan daudenak. Egun batean edo bitan jango ez duzun guztia.

Bikoitz arriskutsuak dituztenak

Perretxiko estimatuenetako batzuek beste toxiko edo hilgarri batzuen antza dute: gurumeloa, udaberriko ziza, kuletoa, zizahoria, karraspina edo onddo zuria. Ez aukeratu zure lehen espezieen artean, mendian bereizten irakatsiko dizun norbait ondoan ez baduzu. Perretxiko pozoitsuen atalean dituzu haien bikoitzak zein diren eta zergatik ez dugun bereizteko trikimailurik ematen.

Ez nahastu inoiz saskian

Zalantzazko perretxiko bat ez doa besteekin, ezta une batez ere. Espezie hilgarri baten puska bat hautsi eta onen artean geratzen bada, nahikoa da saski osoa hondatzeko. Horregatik daramazu paperezko poltsa aparte.