Ziza beltza (Tricholoma portentosum): non eta noiz ateratzen den
Hotzaren perretxikoa. Pinudian ezer geratzen ez denean, hark ateratzen jarraitzen du.
Ziza beltza (Tricholoma portentosum) pinudietan, pinu gorri, itsas pinu, Alepo pinu, larizio pinu eta mendi-pinu artean, behe-lurretatik erdi-mendiraino ateratzen da, urria eta urtarrila bitartean, azaroa delarik garairik onena. Beste izen hauek ere baditu: ziza ilun-hankahoriska.
Ikusi non dagoen prest aste honetan
Aste honetan ez dago eskualderik prest: basoa lotan dago oraindik.
Ziza beltza pinudietako urteko azken perretxiko ona da: azaroan eta abenduan ateratzen da, lehen izozteekin, esnegorriak eta onddoak joanak direnean. Grisa, labainkorra eta haragi gozokoa, besteek mendira joateari utzi diotenean ere joaten jarraitzen duenaren saria da.
Lur hezea eta hotza nahi du, eta beste batzuk hiltzen dituzten izozteei eusten die. Mapak pinudi-eskualdeetan jarraitzen dio, lurraren tenperatura hamar gradutik behera jaisten denean.
Zer behar duen ateratzeko
Lehenik, euri on bat, lurra blai uzten duen horietakoa. Gero, pazientzia: bi edo hiru asteren buruan agertu ohi da, betiere lurrak hezetasun hori gordetzen badu eta hotz egon arren izozten ez bada. Tartean izotza, ur gehiegi edo haize lehorra badator, dena zapuztu egiten da eta perretxikoak ez dira ateratzera iristen.
Non bilatu
Bilatu pinudietan, pinu gorri, itsas pinu, Alepo pinu, larizio pinu eta mendi-pinu artean, behe-lurretatik erdi-mendiraino, edozein lur motatan.
Ziza beltzak probintziaka: Euskadi: Araba, Gipuzkoa, Bizkaia · Nafarroa
Ziza beltzak Euskadin, probintziaz probintzia
Nola aurkitu ziza beltzak Araban
Araban ziza beltzak atera daitezkeen 96 eremu zenbatzen ditugu, 400 eta 950 m artean. Aste honetan bat ere ez dago prest. Baso zabalenak Villanueva de Valdegovía, La Puebla de Arganzón, Amurrio eta Berrostegieta inguruan daude.
Noiz ateratzen dira ziza beltzak Gipuzkoan
Gipuzkoan ziza beltzak ateratzeko basoa duten 30 eremu jarraitzen ditugu, 300 eta 1.000 m arteko altitudean. Oraingoz, ez dago eremu bakar bat ere prest. Baso gehien duten eremuak Zumarraga, Oñati, Arrasate / Mondragón eta Eskoriatza inguruan daude.
Noiz bilatu ziza beltzak Bizkaian
Bizkaiak 46 eremu ditu ziza beltzak ateratzeko moduko basoarekin, 50 m-tik 700 m-ra. Aste honetan basoa ez da oraindik esnatzen. Baso gehien dutenak Gatika, Mungia, Galdakao eta Bermeo inguruan daude.
Ziza beltzak Nafarroan: non eta noiz
Nafarroan ziza beltzak atera daitezkeen 200 eremu zenbatzen ditugu, 350 eta 1.150 m artean. Aste honetan bat ere ez dago prest. Baso zabalenak Isaba, Escároz, Ansó eta Liédena inguruan daude.
Non bilatu ziza beltzak penintsulako gainerakoan (gaztelaniaz)
Nola dago basoa aste honetan
- Lotan 372 eremu
Iragarpena: irailaren 15a. Egunero eguneratzen da.
Baso bera partekatzen duten perretxikoak
- Onddo zuria: Bilatuena. Isila, zorrotza eta iragankorra: dagokion astean egon behar da mendian.
- Karraspina: Abaraska bat hanka baten gainean. Inork espero ez duen lekuan ateratzen da, eta bi astean desagertzen da.
- Esnegorria: Pinudietako erregea. Laranja, burugogorra eta eskuzabala, bere unea iristen denean.
- Martxoko ezkoa: Joaten ari den elurraren azpitik ateratzen dena. Hotza, ezkutukoa eta urteko bilatuenetakoa.
- Saltsa-perretxiko horia: Txikia, urre-kolorekoa eta eskukadaka pinudi hezeetan, hotza iritsi denean.