Onddo zuriak (Boletus edulis): non ateratzen diren orain eta noiz
Bilatuena. Isila, zorrotza eta iragankorra: dagokion astean egon behar da mendian.
Onddo zuria (Boletus edulis / Boletus pinophilus) basoetan, pago, haritz, haritz kandugabe, ametz, gaztainondo eta izei artean, eta baita pinu gorri, itsas pinu, larizio pinu eta mendi-pinu artean ere, erdi-menditik gora ateratzen da, iraila eta abendua bitartean, urria delarik garairik onena, eta batzuetan bigarren sasoi bat ere badu: uda. Beste izen hauek ere baditu: udazkeneko onddo zuria, onddo buruzuria.
Ikusi non dagoen prest aste honetan
Une honetan, aurreikusitako egunik onena irailaren 29a da.
Onddo zuria ospe handiena eta pazientzia txikiena duen perretxikoa da. Mendiko pinudi freskoak, lur azidoak eta udazken goiztiarra nahiago ditu, eta Euskadin eta Nafarroan pagadietan eta hariztietan ere ateratzen da, Iratin, Urbasan, Aralarren edo Gorbeian, adibidez. Urrian du unerik onena, eta garaia baino lehen iristen den hotzak atea ixten dio. Horregatik, bilatzen duena zeruari begira bizi da: agerraldi bakoitza egun kontua da, ez aste kontua.
micomapak zure ordez zaintzen du onddo zuriak behar duena: esnatzen duen euria, eusten dion hezetasuna eta lurraren tenperatura behar den puntuan. Eta aukera noiz zabaltzen den abisatzen dizu, lehen saskia zurea izan dadin.
Zer behar duen ateratzeko
Lehenik, euri oparoa, sustraietaraino sartzen den horietakoa. Gero, pazientzia: bi edo hiru asteren buruan agertu ohi da, betiere lurrak hezetasun hori gordetzen badu eta fresko badago. Tartean izotza, ur gehiegi edo haize lehorra badator, dena zapuztu egiten da eta perretxikoak ez dira ateratzera iristen.
Non bilatu
Bilatu basoetan, pago, haritz, haritz kandugabe, ametz, gaztainondo eta izei artean, eta baita pinu gorri, itsas pinu, larizio pinu eta mendi-pinu artean ere, erdi-menditik gora, beti lur azidoetan.
Onddo zuriak probintziaka: Euskadi: Araba, Gipuzkoa, Bizkaia · Nafarroa
Noiz bilatu onddoak Euskadin
Nola aurkitu onddoak Araban
Araban onddo zuriak ateratzeko basoa duten 117 eremu jarraitzen ditugu, 400 eta 1.000 m arteko altitudean. Aste honetan, bere egunik onena irailaren 23a izango da. Iragarpenik onena dutenak Eskoriatza, Amurrio, Murgia eta Araia inguruan daude.
Noiz ateratzen dira onddoak Gipuzkoan
Gipuzkoak 70 eremu ditu onddo zuriak ateratzeko moduko basoarekin, 250 m-tik 900 m-ra. Iragarpenaren arabera, irailaren 23a izango da asteko egunik onena. Ondoen kokatuak Leaburu, Berrobi, Irun eta Betelu inguruan daude.
Noiz bilatu onddoak Bizkaian
Bizkaian onddo zuriak atera daitezkeen 56 eremu zenbatzen ditugu, 250 eta 750 m artean. Aste honetako egunik onena irailaren 23a da. Itxurarik onena Zeanuri, Mañaria, Balmaseda eta Herriko Plaza inguruan dago.
Onddoak Nafarroan: non eta noiz
Nafarroan onddo zuriak ateratzeko basoa duten 229 eremu jarraitzen ditugu, 450 eta 1.150 m arteko altitudean. Aste honetan, bere egunik onena irailaren 29a izango da. Iragarpenik onena dutenak Latsaga, Betelu, Goizueta eta Isaba inguruan daude.
Non bilatu onddo zuriak penintsulako gainerakoan (gaztelaniaz)
Nola dago basoa aste honetan
- Lotan 472 eremu
Iragarpena: irailaren 15a. Egunero eguneratzen da.
Baso bera partekatzen duten perretxikoak
- Ziza beltza: Hotzaren perretxikoa. Pinudian ezer geratzen ez denean, hark ateratzen jarraitzen du.
- Karraspina: Abaraska bat hanka baten gainean. Inork espero ez duen lekuan ateratzen da, eta bi astean desagertzen da.
- Esnegorria: Pinudietako erregea. Laranja, burugogorra eta eskuzabala, bere unea iristen denean.
- Martxoko ezkoa: Joaten ari den elurraren azpitik ateratzen dena. Hotza, ezkutukoa eta urteko bilatuenetakoa.
- Saltsa-perretxiko horia: Txikia, urre-kolorekoa eta eskukadaka pinudi hezeetan, hotza iritsi denean.