Kardu-ziza: non ateratzen den orain eta noiz
Landa zabaleko perretxikoa: ermuak, lugorriak eta karduak. Izenez xumea eta mahaian noblea.
Kardu-ziza (Pleurotus eryngii) larreetan, belardietan eta lur landugabeetan, batez ere erdi-mendian ateratzen da, iraila eta abendua bitartean, urria delarik garairik onena, eta bigarren sasoi bat ere badu: udaberria. Beste izen hauek ere baditu: gardu-ziza.
Ikusi non dagoen prest aste honetan
Une honetan, aurreikusitako egunik onena urriaren 30a da.
Kardu-ziza ez da basoan bizi, landa zabalean baizik: ermuetan, lugorrietan eta kardu mota jakin bat hazten den larreetan, kardu horren sustrai hilei lotuta. Nafarroako eta Arabako hegoaldeko lur lehorretan ateratzen da batez ere; isurialde atlantikoan ia ez da ageri, kardu horrek lur beroagoak eta lehorragoak nahiago dituelako. Udazkeneko lehen lainoarekin bilatzen da.
Urriko euriekin ateratzen da, udako beroa galdu duten lurretan, eta udaberrian berriro agertzen da urtea hezea badator. Mapak udazkeneko agerraldiari jarraitzen dio batez ere.
Zer behar duen ateratzeko
Lehenik, euri on bat, lurra blai uzten duen horietakoa. Gero, pazientzia: hiru edo lau asteren buruan agertu ohi da, betiere lurrak hezetasun hori gordetzen badu eta fresko badago. Tartean izotza, ur gehiegi edo haize lehorra badator, dena zapuztu egiten da eta perretxikoak ez dira ateratzera iristen.
Non bilatu
Bilatu larreetan, belardietan eta lur landugabeetan, batez ere erdi-mendian, edozein lur motatan.
Kardu-zizak probintziaka: Euskadi: Araba, Bizkaia · Nafarroa
Non bilatu kardu-zizak Euskadin
Noiz bilatu kardu-zizak Araban
Arabak 108 eremu ditu kardu-zizak ateratzeko moduko basoarekin, 500 m-tik 950 m-ra. Iragarpenaren arabera, urriaren 30a izango da asteko egunik onena. Ondoen kokatuak Villanueva de Valdegovía, Arana, Bernedo eta Agurain / Salvatierra inguruan daude.
Kardu-zizak Bizkaian: non eta noiz
Bizkaian kardu-zizak atera daitezkeen 2 eremu zenbatzen ditugu, 250 eta 550 m artean. Aste honetako egunik onena urriaren 30a da. Itxurarik onena Urduña / Orduña inguruan dago.
Nafarroan kardu-zizak bilatzen
Nafarroan kardu-zizak ateratzeko basoa duten 355 eremu jarraitzen ditugu, 300 eta 1.000 m arteko altitudean. Aste honetan, bere egunik onena azaroaren 10a izango da. Iragarpenik onena dutenak Oltza, Yerri, Arbizu eta Echauri inguruan daude.
Non bilatu kardu-zizak penintsulako gainerakoan (gaztelaniaz)
Nola dago basoa aste honetan
- Lotan 465 eremu
Iragarpena: urriaren 30a. Egunero eguneratzen da.
Ohiko galderak
- Noiz ateratzen dira? kardu-zizak
- Iraila eta abendua bitartean, urria delarik garairik onena, eta bigarren sasoi bat ere badu: udaberria.
- Non ateratzen dira? kardu-zizak
- Larreetan, belardietan eta lur landugabeetan, batez ere erdi-mendian.
- Euriaren ondoren noiz agertzen dira? kardu-zizak
- Hiru edo lau asteren buruan agertu ohi da.
Baso bera partekatzen duten perretxikoak
- Gurumeloa: Hego-mendebaldeko udaberriko perretxikoa. Harri zuri baten gisan ateratzen da lurretik, eta lur bustiaren usaina du.
- Udaberriko ziza: Udaberriko perretxiko nagusia. Metro batzuetara nabaritzen den irin-usaina, eta dena esaten duen prezioa.