Zizahoriak: non ateratzen diren orain eta noiz
Horia, usaintsua eta leiala: bere txokoa aurkitzen duenean, urtero itzultzen da.
Zizahoria (Cantharellus cibarius) basoetan, haritz, haritz kandugabe, ametz, gaztainondo, pago, arte, artelatz eta haritz ilaundun artean, eta baita pinu gorri eta itsas pinu artean ere, behe-lurretatik erdi-mendiraino ateratzen da, ekaina eta azaroa bitartean, iraila delarik garairik onena. Beste izen hauek ere baditu: saltsa-perretxikoa, lekaxina, urreziza.
Ikusi non dagoen prest aste honetan
Une honetan, aurreikusitako egunik onena urriaren 30a da.
Zizahoria lur azidoko hariztietan, gaztainadietan eta pagadietan bizi da, eta Euskadin eta Nafarroan oso zabalduta dago, itsasertzetik Nafarroako Pirinioetaraino. Perretxiko onen artean denboraldirik luzeena du: urte euritsu batean ekainetik ateratzen da, eta izozteak iritsi arte irauten du.
Zaparrada baino gehiago, hezetasun iraunkorra gustatzen zaio: horregatik, euriaren ondoren lurra lehortzen ote den adi jarraitzen du mapak. Bat aurkitzen baduzu, begiratu inguruan: gutxitan ateratzen da bakarrik.
Zer behar duen ateratzeko
Lehenik, euri on bat, lurra blai uzten duen horietakoa. Gero, pazientzia: astebete edo bi geroago agertu ohi da, betiere lurrak hezetasun hori gordetzen badu eta epel badago. Tartean izotza, ur gehiegi edo haize lehorra badator, dena zapuztu egiten da eta perretxikoak ez dira ateratzera iristen.
Non bilatu
Bilatu basoetan, haritz, haritz kandugabe, ametz, gaztainondo, pago, arte, artelatz eta haritz ilaundun artean, eta baita pinu gorri eta itsas pinu artean ere, behe-lurretatik erdi-mendiraino, beti lur azidoetan.
Zizahoriak probintziaka: Euskadi: Araba, Gipuzkoa, Bizkaia · Nafarroa
Non bilatu zizahoriak Euskadin
Noiz bilatu zizahoriak Araban
Arabak 114 eremu ditu zizahoriak ateratzeko moduko basoarekin, 400 m-tik 1.000 m-ra. Aste honetan basoa ez da oraindik esnatzen. Baso gehien dutenak Murgia, Lezama, Eulate eta Eskoriatza inguruan daude.
Zizahoriak Gipuzkoan: non eta noiz
Gipuzkoan zizahoriak atera daitezkeen 86 eremu zenbatzen ditugu, 100 eta 750 m artean. Aste honetako egunik onena urriaren 30a da. Itxurarik onena Berrobi, Leaburu, Lesaka eta Errenteria inguruan dago.
Bizkaian zizahoriak bilatzen
Bizkaian zizahoriak ateratzeko basoa duten 102 eremu jarraitzen ditugu, 50 eta 550 m arteko altitudean. Aste honetan, bere egunik onena urriaren 30a izango da. Iragarpenik onena dutenak Sopuerta, San Pedro Galdames, Bermeo eta Ortuella inguruan daude.
Nafarroa: zizahoriak ateratzen diren eremuak
Nafarroak 243 eremu ditu zizahoriak ateratzeko moduko basoarekin, 450 m-tik 1.150 m-ra. Iragarpenaren arabera, urriaren 30a izango da asteko egunik onena. Ondoen kokatuak Latsaga, Goizueta, Betelu eta Ochagavía inguruan daude.
Non bilatu zizahoriak penintsulako gainerakoan (gaztelaniaz)
Nola dago basoa aste honetan
- Lotan 536 eremu
- Baxua 9 eremu
Iragarpena: urriaren 30a. Egunero eguneratzen da.
Ohiko galderak
- Noiz ateratzen dira? zizahoriak
- Ekaina eta azaroa bitartean, iraila delarik garairik onena.
- Non ateratzen dira? zizahoriak
- Basoetan, haritz, haritz kandugabe, ametz, gaztainondo, pago, arte, artelatz eta haritz ilaundun artean, eta baita pinu gorri eta itsas pinu artean ere, behe-lurretatik erdi-mendiraino.
- Euriaren ondoren noiz agertzen dira? zizahoriak
- Astebete edo bi geroago agertu ohi da.
Baso bera partekatzen duten perretxikoak
- Onddo beltza: Hariztietako eta gaztainadietako onddoa: iluna, trinkoa eta haragi sendokoa. Bere familiako preziatuena.
- Gaztaina: Udazkeneko fruitua, iparraldeko gaztainadietan eta hegoaldeko mendietan. Berez erortzen da, eta haran bakoitzak bere astea du.
- Kuletoa: Erregina. Urrezko arrautza bat bezain laranja, bakana eta gero eta bilatuagoa.
- Martxoko ezkoa: Joaten ari den elurraren azpitik ateratzen dena. Hotza, ezkutukoa eta urteko bilatuenetakoa.
- Saltsa-perretxiko beltza: Beltza, orbelaren artean ikusezina eta gozo-gozoa. Ikusten dakienak ez du ezergatik aldatzen.