Esnegorriak: non ateratzen diren orain eta noiz
Pinudietako erregea. Laranja, burugogorra eta eskuzabala, bere unea iristen denean.
Esnegorria (Lactarius deliciosus / Lactarius sanguifluus) pinudietan, pinu gorri, itsas pinu, Alepo pinu, larizio pinu eta mendi-pinu artean, behe-lurretatik erdi-mendiraino ateratzen da, iraila eta urtarrila bitartean, urria delarik garairik onena. Beste izen hauek ere baditu: nizkaloa, piñutela.
Ikusi non dagoen prest aste honetan
Une honetan, aurreikusitako egunik onena irailaren 16a da.
Esnegorria familien perretxikoa da: koadrilan bilatzen dena, beldurrik gabe ezagutzen dena eta udazkenak bere lana ondo egiten duenean saskia betetzen duena. Pinuen azpian bizi da, kostaldetik mendira, eta horregatik du denboraldi luzea: mendilerroetan iraileko lehen euriekin hasten da, eta itsasertzean urtarrilera arte luzatzen da.
Hiru gauza behar ditu: lurra blaituko duen euria, lurzoruak ur hori aste pare batez gordetzea, eta lurra hoztuta egotea, izoztu gabe. Hirurak batera gertatzen direnean, saldoka ateratzen da. Bat falta denean, ez da ateratzen, euria gogotik egin arren. Mapak egunero erakusten du zein eskualdetan ari diren batera gertatzen.
Zer behar duen ateratzeko
Lehenik, euri on bat, lurra blai uzten duen horietakoa. Gero, pazientzia: hiru edo lau asteren buruan agertu ohi da, betiere lurrak hezetasun hori gordetzen badu eta epel badago. Tartean izotza, ur gehiegi edo haize lehorra badator, dena zapuztu egiten da eta perretxikoak ez dira ateratzera iristen.
Non bilatu
Bilatu pinudietan, pinu gorri, itsas pinu, Alepo pinu, larizio pinu eta mendi-pinu artean, behe-lurretatik erdi-mendiraino, edozein lur motatan.
Esnegorriak probintziaka: Euskadi: Araba, Gipuzkoa, Bizkaia · Nafarroa
Esnegorriak Euskadin, probintziaz probintzia
Nola aurkitu esnegorriak Araban
Araban esnegorriak atera daitezkeen 96 eremu zenbatzen ditugu, 400 eta 950 m artean. Aste honetan bat ere ez dago prest. Baso zabalenak Villanueva de Valdegovía, La Puebla de Arganzón, Amurrio eta Berrostegieta inguruan daude.
Noiz ateratzen dira esnegorriak Gipuzkoan
Gipuzkoan esnegorriak ateratzeko basoa duten 30 eremu jarraitzen ditugu, 300 eta 1.000 m arteko altitudean. Oraingoz, ez dago eremu bakar bat ere prest. Baso gehien duten eremuak Zumarraga, Oñati, Arrasate / Mondragón eta Eskoriatza inguruan daude.
Noiz bilatu esnegorriak Bizkaian
Bizkaiak 46 eremu ditu esnegorriak ateratzeko moduko basoarekin, 50 m-tik 700 m-ra. Iragarpenaren arabera, irailaren 16a izango da asteko egunik onena. Ondoen kokatuak Bermeo, Gatika, Mungia eta Zeanuri inguruan daude.
Esnegorriak Nafarroan: non eta noiz
Nafarroan esnegorriak atera daitezkeen 199 eremu zenbatzen ditugu, 350 eta 1.150 m artean. Aste honetako egunik onena irailaren 20a da. Itxurarik onena Ochagavía, Monreal, Ansó eta Isaba inguruan dago.
Non bilatu esnegorriak penintsulako gainerakoan (gaztelaniaz)
Nola dago basoa aste honetan
- Lotan 371 eremu
Iragarpena: irailaren 15a. Egunero eguneratzen da.
Baso bera partekatzen duten perretxikoak
- Onddo zuria: Bilatuena. Isila, zorrotza eta iragankorra: dagokion astean egon behar da mendian.
- Ziza beltza: Hotzaren perretxikoa. Pinudian ezer geratzen ez denean, hark ateratzen jarraitzen du.
- Karraspina: Abaraska bat hanka baten gainean. Inork espero ez duen lekuan ateratzen da, eta bi astean desagertzen da.
- Martxoko ezkoa: Joaten ari den elurraren azpitik ateratzen dena. Hotza, ezkutukoa eta urteko bilatuenetakoa.
- Saltsa-perretxiko horia: Txikia, urre-kolorekoa eta eskukadaka pinudi hezeetan, hotza iritsi denean.